hastam S. 1. The hand, in Cpds. ദണ്ഡ ഹസ്തന്‍ etc. 2. the trunk of an elephant. 3. a cubit. ഹസ്തകടകം a bracelet with 8 faces (Royal privil.). ഹസ്തഗതം fallen into one's hands or power. ഹസ്താക്ഷരം, see സ്വഹ —. ഹസ്താന്തരം 1. another hand. 2. the things or money in hand ഹ. ഉള്ള ഉറുപ്പിക, അവര്‍ പക്കല്‍ ഹ. എത്ര TR. ഓരോ വകയില്‍ ഹ. ഉണ്ടു, എന്‍റെ മേലാല്‍ ഹ. ഉണ്ടു embezzlement. ഹസ്തി (2) = കരി an elephant; f. ഹസ്തിനി മുതു കേറി Mud. = പിടിയാന, also a gross woman, Bhg. — ഹസ്തിപന്മാര്‍ CG. = പാവാന്‍. ഹസ്തിനാപുരം N. pr. old Delhi ഹസ്തിനമായ പുരം, ഗസ്തിനേ വാഴും etc. Bhg.

hāram S. (ഹൃ = ഭൃ). Wearing; a string of pearls ഹാരങ്ങള്‍ മാറില്‍ അണിഞ്ഞു CG. താര ങ്ങളാകുന്ന ഹാരങ്ങള്‍ പൂണ്ടു CG. (the sky). മുക്താ ഹാരം AR. etc. ഹാരകം S. 1. taking. 2. the divisor യാതൊ ന്നിനെക്കൊണ്ടു ഹരിക്കുന്നു അതിന്നു ഹാ. എ ന്നു പേര്‍ Gan. ഹാരി S. captivating; handsome; also പര സ്ത്രീധനഹാരി AR. who seizes. ഹാരികന്മാര്‍ അതിഘോരജാതി KR. a class of Mlēčhas. ഹാര്യം S. to be taken. Bhg.

saiγaδam S. sand-bank (സിക ത). ഹംസങ്ങള്‍ സൈകതക്രീഡ ചെയ്തു PT. സൈകതമായ ഭൂമി Bhg.

sahanam S. Enduring; സ'ന്‍ patient. സഹനനം (സ) war KR. (സഹ II. ) സഹഭോജനം S. a banquet V2. സഹയാനം ചെയ്ക to accompany. സഹയോഗക്ഷേമമായിട്ടു TR. at your convenience. സഹവാസം S. living together (VyM. = സം സൃഷ്ടത്വം); associating. സഹശപഥം ചെയ്ക Bhr 7. = സംശപ്തകര്‍. സഹസാഹന്‍ Brhmd 72. companion of Parašu Rāma.

sāphalyam S. (സഫല). Efficacy, fruitfulness ഇന്നു തപസ്സിന്നു സാ. വന്നു & സാ' മായ്വന്നു മനോരഥം AR. യാഗം മുററും സ'മാ യി KR. കാമസാ. വരുത്തപക SiPu. enjoyment. നേകത്രസാഫല്യഹീനന്‍ UmV. bereft of the use of his eyes. അതു വരുത്താന്‍ റിഗുലേഷനാല്‍ സാ. വരുന്നു MR.

saǰǰanam S. (സല്‍). Well-born, good സജ്ജനനിന്ദയും ദുര്‍ജ്ജനസേവയും Sah. despising the good. സ'സന്പര്‍ക്കം, — സംസര്‍ഗ്ഗം etc. സജ്ജനാചാരത്തില് ആസ്ഥ‍ Si Pu.

sasyam S. Corn; grass (perh. = ശസ്യം; Tdbh. തൈ 487). — സസ്യാദികള്‍ plants in general. വെള്ളരി മുതലായ ത'ള്‍ തീററിച്ചു, ത'ള്‍ ഉണ്ടാക്കി MR. planted vegetables. I.

sondam T. M. C. Tu. (സ്വ). Own ജ്യേ ഷ്ഠനു സ്വ. ഉളള മുതല്‍, അവനു സ്വ'മുളള ആളു കള്‍, നിലം തനിക്കു സ്വ'വും ജന്മവും ആകുന്നു MR.; adj. സ്വ. പണം കൊടുത്തു, സ്വ. വക (opp. പണയം വക), തന്‍റെ സ്വ. പേരില്‍ MR. അവന്‍റെ സ്വ. തോക്കു TR. സ്വപനം S. = സുപ്തി Sleep. (L. sopor, G. 'ypnos). സ്വപിക്ക to sleep; part. pass. സുപ്തന്‍. സ്വപ്നം S. (L. somnus). 1. Dream സ്വ' ത്തില്‍ തന്നെയും വേഗാല്‍ ഗ്രഹിച്ചു Anj. quicker than in dreaming. ദുസ്സ്വ., സ്വപ്നദോഷം nocturnal pollution. സ്വ. കാണുക to dream, with Acc. അഛ്ശനെ സ്വ. കണ്ടു (=കിനാവു), also സ്വപ്നദൃഷ്ടി vu. തരേണം എന്നു പരദേവത സ്വ'മായി കാണിച്ചു KU. സ്വപ്നക്കറിയായി RS. 2. sleep. സ്വപ്നശീലന്‍ a sleeper. സ്വപ്നാനുഭവി having a good dream. സ്വപ്നാവസ്ഥ the state of dreaming (opp. സുഷുപ്തി). (സ്വ): സ്വപൂര്‍വ്വപുരുഷാശ്രയമുളളവര്‍ KR. confidants of predecessors. സ്വബുദ്ധി own mind. എന്‍റെ സ്വ. യാലേ അല്ല ചെയ്തതു TR. induced by others. സ്വഭാവം S. 1.Natural disposition, temper സ്വഭാവദുഷ്ടമാം കുതിരയെ സ്വ'മാക്കുവാന്‍ KR. to improve. പീലിക്കാര്‍ക്കൂന്തലും ബാലസ്വ'വും കാണാകേണം Anj. (of K/?/šṇa). സല്‍സ്വഭാവ യാം ഇവള്‍ Nal. good-natured, മായയില്‍ മൂടി ക്കളിക്ക സര്‍വ്വസ്വ'മത്രേ Bhg. natural to all. സ്വ'വേന ഉളളതു Instr. 2. purpose, feeling തന്‍റെ വക്കല്‍ നേര്‍ ഉണ്ട് എന്നുളള സ്വ. വരു ത്തുവാന്‍ MR. to create the impression. — സ്വ ഭാവികം, see സ്വാ —. സ്വമനസ്സായി of his own accord സ്വ. വന്നു TR. സ്വസ്സാലേ vu. സ്വമേധ S. one's own accord. സ്വ. യാല്‍ ഉ ണ്ടാക്കുക to invent, as a doctrine. സ്വ. യി ല്ലാത്തവന്‍ parrot-like. ഞങ്ങളെ സ്വ. ക്ക് ഒന്നും പ്രവൃത്തിക്കയില്ല without instruction from superiors. അവരെ സ്വ. തന്നേ ആകു ന്നതു their own doing. തരിശു നിലം സ്വ. യായി നടക്കുന്നു TR. without asking leave. സ്വയം S. by himself, spontaneously. സ്വയമാ ക്ക to acquire V1. — സ്വയങ്കൃതം self-made, സ്വ'മായി ചെയ്ക unprovoked. — സ്വയന്പാ കം cooking for one's self; uncooked victuals. — സ്വയന്പ്രകാശം shining by his own light, Bhg. — സ്വയംഭൂ S. Self-existent, God; an idol grown out of the ground നക്കുന്ന നായ്ക്കു സ്വ'വും പ്രതിഷ്ഠയും ഒക്കും prov. — സ്വയംവര a girl choosing her husband; സ്വയംവരം the public choice of a husband by a princess. Nal. — സ്വയസിദ്ധികള്‍ Mud 5. see സ്വായത്തസിദ്ധികള്‍.

hrad/?/am S. A lake. Bhr. ഹ്രദിനി S. a river. Bhg. ഹ്രാദം S. noise. — ഹ്രാദിനി lightning.

samam S. (സ, മാ; L. similis, G. /?/ mos). 1. Same, like ചന്ദനം ചുക്കും മൊട്ടും ഇവ സ. കൊള്‍ക a. med., സ. കൂട്ടി Tantr. in equal parts. സ. ആക്ക to equalize. അവനു സമനായി അ സ്ത്രങ്ങള്‍ക്കെല്ലാം Brhmd. ഉദധിയോടു സ. ഇയ ലും പട Mud. sea-like. അവര്‍ക്കും നമുക്കും സ. തന്നേ Nal. equality. 2. even, plain. നല്ല സ മങ്ങളാക്കീടുക മാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ KR. to level, so സ. ആക്കി; horizontal താഴത്തും മേലും സമത്തിങ്ക ലും (എയ്തു) ഭേദിക്ക Bhr. 3. uniform, unanimous ഇഷ്ടാനിഷ്ടപ്രാപ്തികള്‍ രണ്ടിലും സമന്‍ KR. indifferent. വൈരം കളഞ്ഞു സമനായിരി ക്കേണം Bhr. reconciled. 4. adv. together ദയിതയോടു സ. ക്രീഡിച്ചു, സമം പൊരുതു VetC. 5. a place where Brahmans meet V1. സമഗതി S. equality, evenness. സമചതുരം S. square കണ്ടം ഒന്നിന്നു ൧൦ കോല്‍ നീളം സ'ത്തില്‍ വിരല്‍ ൧൪ TR. — സമച തുരശ്രം S. a square Gan., സ'മായുള്ള Bhg.