vardhaγam S. Increasing, strengthening. വര്‍ദ്ധന increase ഈ വക നടപ്പു വ. യാവാന്‍, ആപ്രവൃത്തികള്‍ വ. വരാതേ ഇരിപ്പാന്‍ MR. to spread, be encouraged. വദ്ധനം 1. growing. 2. causing to increase. ഭക്തിവ. Bhg. (as a കഥ) helping on piety. 3. perquisites of servants V1. വര്‍ദ്ധമാനം (part. pres.) increasing, thriving. വര്‍ദ്ധി augmenting, Bhg. denV. വര്‍ദ്ധിക്ക to grow, increase, prosper. കു ടികള്‍ വ'ച്ചു വരുവാന്‍ TR. ശ്ലേഷ്മം വ'ച്ചു തലനോകില്‍ a. med. by predominance of phlegm (= മികെക്ക). part. വര്‍ദ്ധിതം as വര്‍ദ്ധിതമോദനായി CG. still more rejoiced. CV. വര്‍ദ്ധിപ്പിക്ക to raise, increase നമ്മെ വ'ച്ചു PT. (= പോററി). സമാധാനസൌഖ്യം വ ര്‍ദ്ധിക്കുമാറാകട്ടേ (epist.). തങ്ങളാല്‍ വ'പ്പെ

vaṇgaṇa (വന്‍, കണ). A jungle-shrub. വങ്കടല്‍ an ocean പട വ. പോലേ വരുന്നു AR. സങ്കടവ. തന്‍കരയേറുവാന്‍ Bhg. വങ്കുന്നു a great hill or mountain. വങ്കുല V1. an awful murder; a torture. വങ്കൊതി great desire വ. തീര്‍ത്തു CC. വങ്കോല്‍ V1. a cudgel. വങ്കി (loc.) A certain dagger (fr. Bengal? or T. crooked blade, വാങ്ങു).

vipraǹ S. (വിപ്). Inspired, a poet, Brahman വിപ്രജാതിയില്‍ വളര്‍ന്നു, ശോഭിക്കുന്ന വിപ്രേശ്വരന്മാര്‍ KU. വിപേന്ദ്രന്മാര്‍ AR. വി പ്രശാപം Nid. വിപ്രത CG. Brahmanity; also വിപ്രത്വം ല ഭിച്ചു Bhg., പ്രാപിച്ചു Brhmd. (Višvāmitra). (വി) വിപ്രമാണപരിചായി ചൊല്ലും കടം VyM. without documentary proof.

vyaktam S. Clear, evident ആലസ്യം ദിനേദിനേ മുഖത്തില്‍ വ്യക്തമായി ഭവിച്ചു Nal. (in pregnancy). വ്യക്തമായിക്കാണായ് വന്നു AR. plainly. വ്യ'മായി തെളിയും MR. distinctly proved. വ്യക്തീഭൂതം become manifest. വ്യക്തത distinctness, manifestation. വ്യക്തി 1. distinctness, as in pronunciation അ ക്ഷരവ്യ. opp. വ്യ. വിഹീനാലാപം Bhr. (of Sūdras). 2. individuality. ശക്തിയോ ടനുദിനം യുക്തനാം ശിവന്‍ തന്‍റെ വ്യ വചാരിച്ചാല്‍ വ്യക്തമായ്ക്കാണായ്വരും Bhr1. വ്യക്ഷരം S. Mistake in writing V1. വ്യഗ്രം S. 1. Distracted (opp. ഏകാഗ്ര). 2. totally occupied with. 3. bewildered, agitated വ്യഗ്രയായി fem. കാര്യവിഘ്നം ചെയ്വങ്കല്‍ വ്യ ഗ്രചിന്തക്രോധം Vednt. 4. perturbation, fear വ്യ'ങ്ങള്‍ ചൊല്ലുക Bhr. tell your griefs. വ്യ. എന്നിയേ PT. unconcerned (also nearly pleon.) — വ്യഗ്രപ്പെടുക = ആകുലപ്പെടുക. വ്യഗ്രത 1. perplexity വ്യ. യോടും നിന്നു Bhg. വ്യ. എന്നിയേ Sk. resolutely. 2. zealous occupation. denV. വ്യഗ്രിക്ക to be distracted വ്യ'ച്ചുപോയി UR. വ്യഗ്രിക്കയായ്കേതും AR. fear nothing. വ്യ. വേണ്ട Bhr. don't despair. വ്യംഗം S. (അംഗം). Mutilated, distorted. വ്യ' മാം ഇപ്പൊരുള്‍ Bhg. a wrong idea. — വ്യംഗന്‍ a cripple. വ്യംഗ്യം S. manifested, implied; sarcasm; also വ്യംഗവാക്യം. വ്യജനം S. (വ്യജ = വീജ). A fan (see വിശരി) ദിവ്യവ്യ. വീചിനാന്‍ AR. വ്യഞ്ജകം S. (opp. വ്യംഗം). Manifesting, showing; external indication of feelings. വ്യഞ്ജനം (characterizing) 1. a mark; esp. a consonant (gramm.). 2. paraphernalia. Tdbh. വെഞ്ചനാദി V1. = കട്ടക്കുട്ടി household

vāṇi S. 1. Music, voice, speech കര്‍ക്ക ശ, ഗല്ദവാ. കള്‍ Bhg. വാ. ഭംഗി Bhr. eloquence. 2. speaking, f. (in Cpds.) വരവാ. മാര്‍, മട്ടോലും വാ. മാര്‍ CG., മതുമേന്‍ വാ. RC. a charming woman. 3. Saraswati വാ. യും വാല്മീകി തന്‍ നാവിന്മേല്‍ വാണീടിനാള്‍ AR. വാ. മാതിനെ വന്ദിക്കുന്നു VCh. വാണീമണാ ളന്‍ SiPu. Brahma. വാണിനി S. a dancing-girl, smart woman CG.

veḷi T. M. (Tu. boḷir fr. വെള്‍; Te. vela fr. വെല്ലുക, വേലി). 1. Light, clearness = ഒളി f. i. ചിലേടത്തു വെളിയുണ്ടാകാശേ, ചിലേടം കാര്‍മുകില്‍ കൊണ്ടു മൂടി KR. 2. open field; notoriety ഗ്രഢസംസാരം നാട്ടില്‍ ഒക്കവേ വെ. യായാല്‍ PT. if it be published. 3. outside വെ. യില്‍ പോക to go out, ease nature. രാ ജ്യത്തിന്നു വെ. യില്‍ കളക VyM. to banish. രാജാവിനെ കോട്ടയില്‍ വെളിയില്‍ ഇറക്കി പ്പിടിക്ക Arb. to get him out of. വെളിയിലാക്ക to put out, release. അറിഞ്ഞ ദോഷം വെളി യില്‍ പറയാതേ VyM. to reveal. 4. Caladium nymphæiflorum, a wild yam, edible വെളിയും തല എടുക്കും, വെളീലപ്പുറത്തു വീണ വെള്ളം പോലേ prov. കള്ളവെ. = മേത്തോന്നി. വെളിന്താളി (4) the stem of Caladium. വെളിപ്പാടു (1. 2) an open field; manifestation, revelation. വെളിപ്പെടുക (1) to come to light. ഞാന്‍ വെ' ട്ടില്ല I did not show myself. നീ എന്‍ മുന്നല്‍ വെ'ന്നിതു RC. you appear. CV. വെ'ത്തുക. to lay open. വെളിന്പറന്പു, വെളിന്പദേശം (2) & വെളിയം B. an open place. വെളിയത്തു = പള്ളിച്ചാന്‍ Coch. D. വെളിയന്‍ what is outside — വെ. ങ്കല്ലു N. pr. the sacrifice-rock off Kōṭakal TR. അന്നേ രം നീ ഇല്ല വെ'ല്ലിന്‍റെ ചോട്ടില്‍ No. vu. you were not in the world then. — വെളി യങ്ങോട്ടു N. pr. So. of Ponnāni — വെ. പയറു Pay. — ദേവസ്വത്തില്‍ വെ'ന്മാടം ചുട്ടു TR. വെളിയാണിക്കരു a borer V1. വെളിയേ (2. 3) = വെളിയില്‍. വെളിവാതില്‍ a door with a window; a window V1.

Port. Visorey; Viceroy V1.Nasr. po. (വി): വിസാരി S. gliding, spreading. part. pass. വിസൃതം spread വിസൃതകൃതമുനി തരു VetC. (= Agastya?). വിസ്തരം S. (സ്തര്‍) Diffusion തല്‍കഥാവി. Si Pu. detailing, relating. വിസ്തരണം id. extension, amplifying. denV. വിസ്തരിക്ക 1. to spread, to be diffuse, enlarge upon വി'ച്ചു പറക, ഇത്ര വി'ച്ചെഴുതി യതു TR. wrote so fully. 2. to discuss ഭ ര്‍ത്താക്കന്മാരെക്കൊണ്ടു തമ്മില്‍ വി. Anj. to. criticize; esp. investigate. കാര്യംകൊണ്ടു വി., കളവിന്‍റെ അവസ്ഥ വി., കൊ ന്ന അവസ്ഥെക്കു മുന്പേ വി'ച്ച വിസ്താരം രണ്ടാ മതും വി'ക്കേണം TR. അവര്‍ക്കു വി'ക്കുന്പോള്‍, അയച്ച വര്‍ത്തമാനത്തിന്നു വി'ക്കും jud. will. judge. CV. വിസ്തരിപ്പിക്ക l. to enlarge. പത്തു യോജന വായി വി'ച്ചാളവള്‍ KR. extended. 2. (mod.). to cause to investigate. വിസ്താരം 1. extension, extent. ബുദ്ധിവി. SiPu. large-mindedness. വിദ്യാവി'ങ്ങള്‍ SiPu. vast. acquirements. ഒരു കോല്‍ നീളം അരക്കോല്‍ അകലം വി. ഉളള പെട്ടി MR. size; esp. breadth ദീര്‍ഘസമാനവി'വും ഉണ്ടു Bhg. as. broad as long. വി. ആക്കി, വരുത്തി widened. വി'മായിട്ടു വിചാരിക്ക TR. to enquire. fully. 2. investigation, trial വി. കഴിച്ചു, വിസ്താരക്കാരനാകുന്നു TR. I am judge. part. pass. 1. വിസ്തീര്‍ണ്ണം extended, large ദൂര വി'നിതംബാവസ്ഥാനം Si Pu. — വിസ്തീര്‍ണ്ണ ത abstr. N. 2. വിസ്തൃതം id. വി'കീര്‍ത്തി, — ചത്വരം KR. — വിസ്തൃതി ചൊല്ലി Bhg. details, history. (വി): വിസ്ഫുരിതം S. (part.; സ്ഫര്‍) bursting ധ്യാന വി'മാം ഈശ്വരഗുണരൂപം Bhr. developed by. വിസ്മയം S. (സ്മി) surprise. വി'പ്പെട്ടു ജഗത്ത്രയ വാസികള്‍ Brhmd. നമുക്കു വി. തോന്നി TR. I could but wonder. denV. വിസ്മയിക്ക be surprised. — part. വി സ്മിതനായി CG. എന്തിതെന്നോര്‍ത്താര്‍ സ വിസ്മിതം KR. wondering. — CV. നാരാ യണനെയും വിസ്മയിപ്പിച്ചു RS., (S. വി സ്മാപനം). വിസ്മരിക്ക S. to forget അതു വി'ച്ചിതോ KR. —. part. വിസ്മൃതപ്രദേശത്തു വസ്ത്രം അഴിച്ചു Nal. forgotten, lonely. — abstr. N. മൂലം മറന്നാല്‍ വിസ്മൃതി prov. forgetfulness. വിസ്രംഭം S. (& — ശ്ര —) confidence, മുററും ഭ വാന്‍ എന്‍റെ വി'ഭാജനം Nal. I trust you. fully. — part. pass. വിസ്രബ്ധം. വിസ്രവം S. a stream, മന്ത്രവി. Bhg.

vara T. M. Te. (C. Tu. വരി fr. വരിക?). 1. A line, streak, furrow, wrinkle വ. കവി യാതേ V2. straight. വന്പില്‍ അണഞ്ഞു വര പോരുന്നാന്‍ അയ്യോ CG. line of battle? rather Inf . = വരുവാന്‍). 2. a square on a chess-board ഒരു വരെക്കു രണ്ടും കിട്ടി by one move. ഇന്നും ഒരു വര വെക്കെന്നാന്‍ Bhr. one play more 3. time, turn, measure ഇന്നേവരയി ലും, ഇന്നേവരയോളവും TR. till now (വരേ). വരക്കോല്‍ carpenter's gage; a ruler (1-4 കോല്‍ in length). വരക്കല്‍ N. pr. temple near Calicut. വ. വാ വിന്നു (of Tulā) വന്നില്ലെങ്കില്‍ ബന്ധു മുറി ഞ്ഞതു അടയാളം prov. വരത്തടിപ്പലക V2. a chess-board. വരയന്‍ striped Vl.; വരയാടു sheep with streaks = മലയാടു. വരയുക 1. (to limit). To disuse, abstain for a time പായും പടപ്പും വരെഞ്ഞോണ്ടു TP. (for a solemn task). മീനും വെററിലയും വര ഞ്ഞു നില്ക്ക (a vow). ഉപ്പും പുളിയും വരഞ്ഞിരി ക്ക med. കഴി വരഞ്ഞു നീര്‍ കോരുവാനും കലം വ'ഞ്ഞു വെച്ചുണ്മാനും KU. കൈ വരഞ്ഞിരിക്ക No. to menstruate (esp. for the 1st time). — CV. വരയിക്ക V1. 2. = വരിയുക to draw lines കടത്തു വയിനാടന്‍ വര വരഞ്ഞു TP. (or — ച്ചു). VN. വരച്ചല്‍ 1. abstinence, regimen മീന്‍വ. etc. 2. = കൈവ. menses, വ. മാറിയോ etc. 3. (foil.) drawing lines, being wrinkled. വരെക്ക (C. Tu. Te. write). 1. To make lines, to rule a page. വരെച്ചതു furrowed ground. വ'ച്ച ശീല V2. prints. 2. to write കാല്‍വി രല്‍കൊണ്ടു ഭുവി വരെച്ചു Bhr. കാല്‍നഖംകൊ ണ്ടു നിലത്തു വ. CG. (in perplexity). വരെച്ചു കിടക്കുന്നു Nal. CV. ചിത്രം വരെപ്പിച്ചു MR. had a plan sketched. വരേ (3) until, as far as, up to. ഏതുവ. how long? കാണുന്നവരയും, തീര്‍ച്ച ആകുന്നവ. TR.; often Dat. ൧൦൦൦ ഉറുപ്യവരെക്കും കഴി

vairāgyam S. (വി —). 1. Want of affection ഒത്തതു ചൊന്നവനോടു വൈ. Sah. വൈ. ഉള്‍ക്കൊണ്ടുരെച്ചു Nal. despondency. 2. freedom from worldly attachments, self-renunciation വൈ. മുതലായ ശാന്തവൃത്തി KeiN. (belongs to സത്വംഗുണം). മൂന്നുണ്ടു. (a., മന്ദവൈ. = കുഡുംബത്തില്‍ വെറുപ്പു. b., തീ വ്രം = ധനം വേണ്ടാ. c, തീവ്രതരം = കര്‍മ്മ ശാസ്ത്രങ്ങള്‍ മിത്ഥ്യ KeiN. 3. blind zeal. abstr. N. വൈരാഗ്യത്വം id., ശോകവിഛിന്ന വൈ. വന്നില്ല Bhg. വൈരാഗ്യചന്ദ്രോദയം N. pr. a poem on self-renunciation VCh.; another വൈരാഗ്യശ തകം. വൈരാഗി vu. a 'Byraghee,' ascetic. വൈരാജം S. derived from നീ, f. i. നീ (Rāma) വൈരാജനാമവാനായി ചമഞ്ഞു AR. വൈരി (see വൈരം). S. A foe. വൈരുദ്ധം S. (വി —), Opposition ഒന്നിങ്കലും വൈ. ഉണ്ടാകുമോ Bhg. — ശാസ്ത്രവൈരുദ്ധ്യം പോയി KeiN. conflicting statements of science. വൈരൂപ്യം S. (വി —). Deformity പാപങ്ങള്‍അ നുമിക്കാം ഭാവവൈ. കണ്ടാല്‍ SiPu.; disguise എന്തുവാന്‍ കാന്തനു വൈ'കാരണം Nal. വൈരൂപ്യശാലി Nal. ugly. വൈരോചനി S. (വി —). 1. Bāli ഭൂമിനാശ ത്തെ ചെയ്വാന്‍ ഭാവിച്ച വൈ. KR. 2. the son of the sun, Brhmd. വൈല്‍ = വയല്‍, f. i. സന്താപവൈലിലങ്ങാ യാന്‍ CG. വൈവര്‍ണ്യം S. (വി —). Change of color വൈ. പൂണ്ടുനിന്നു VetC. ഭാവവൈ. പൂണ്ടു AR. in visible consternation. വൈവശ്യം S. = വിവശത, f. i. വൈ. എന്തിന്നു PT. why so perplexed? ധ്യാനവൈ. V2. ecstasy. വൈവസ്വതന്‍ S. വിവസ്വാന്‍ പുത്രന്‍ വൈ'നാം മനു Bhg 8. the Manu of the present മന്വന്തരം. വൈവാഹം S. (വി —). Referring to marriage

va/?/ana 1. Laurus Cassia, Trav. വയന (leaves used for താളി, in toddy-drawing) = കറുവ. So.; കാട്ടുവ. = കരിവേലപ്പട്ട No., മോര്‍ വ. B. 2. a knotty tree; വയനാവടി B. a stick from it.