pāriǰāδam S. & — കം Erythrina fulgens, a paradise-tree, Bhg. പാ'തകം നട കൊണ്ടു മേല്പെട്ടടര്‍ന്നു വേരോടേ Bhr. പാരിടം see പാര്‍, The world. പാരിപാത്രം S. N. pr. The western Vindhya. Bhg 5. (comm. പാരിയാത്രം). പാരിഷദന്‍ S. One present in a പരിഷത്തു. പാരിഷദാസനായി വാഴുക Sk. (fr. പാര്‍ശ്വം?) പാരീചരം S. (പാരി) An aquatic animal KR.

pinam S. (part, of പീ to swell, G. piōn). Fat, full as breast. Bhr. പീനാംസന്‍ S. of stout make V1.

purušaǹ & പൂരുഷന്‍ S. (പൂരു). 1. A man, person (also gram.), individuum. 2. the husband. 3. the soul of the universe AR. പുരുഷകാരം S. 1. man's doing. 2. = പുരു ഷാരം multitude പു'വും എല്ലാം CC. പുരുഷത്വം S. virility (opp. സ്ത്രീത്വം ), പു. നല്ക Brhmd. പുരുഷപ്രമാണം S. a man's height, പുരുഷമാത്രം. പുരുഷമൈഥുനം S. pederasty. പുരുഷയത്നം S. doing his best. പു. ചെയ്യാതേ VyM. defend like ft man. പുരുഷസൂക്തം S. AR. a certain cosmogonal Sūkta in the /?/ig Vēda. പുരുഷസ്പശം S. connection with a man. പുരുഷാദന്‍ S. a cannibal, & പു'ദകന്മാര്‍ KR. പുരുഷാന്തരം S. 1. the next generation. 2. a generation, of 20 years (ത്രിപുരുഷാനുഭവം VyM. = 60 years), of 35 years VyM., of 100 years. ആപിലാവിന്നു ൩ പു. vu. മുപ്പു. കാലം Bhg. 3. succession duty Vl. ജന്മക്കാരോടു പു. ചോദിക്കയില്ല, പു'ത്തിന്‍റെ വക എടു പ്പിക്കരുതു TR. പുരുഷായുസ്സ് S. a man's life പു. നൂറെന്നറി ക VCh. പുരുഷാരം M. (&പുരുഷകാരം CC.) 1. multitude, chiefly armed പു'ത്തെ കല്പിച്ചു KU. summoned the Nāyars, levied troops. 2. mob, riot രണ്ടേടത്തും പു. കൂടുന്നു TR. പുരുഷാര്‍ത്ഥം S. the object of life (ധര്‍മ്മം, അ ര്‍ത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം Bhg.). പു. വന്നു കൂടും GnP. മൂന്നാം പു'ര്‍ത്ഥസൌഖ്യം ലഭിച്ചു SiPu. through marriage. പുരുഷാര്‍ത്ഥസാധനങ്ങള്‍ = കര്‍മ്മം, ഭക്തി, ജ്ഞാനം‍Bhg 11. പുരുഷോത്തമന്‍ S. 1. the best man (opp. പുരു ഷാധമന്‍). 2. Višṇu AR. — പുരുഷോത്ത മക്ഷേത്രം N. pr. Jagannātha's temple in Orissa, Bhg.

pād/?/am S. (പദ്). 1. The foot, used in swearing ഇന്ദുകലാധര പാദത്താണ,ഗുരുപാദാം ബുജയുഗ്മത്താണ CrArj.; പാ'ത്തെ പിടിക്ക to worship, throw oneself on one's mercy, so പാ ദത്തിങ്കല്‍ വീഴുക = കാല്‍, അടി. 2. the base of a hill, pillar. 3. a quarter പാദാംശം, hence section of a work, as in Nal., Vētāḷa Charitam etc. പാദക്കുരടു So. wood-sandals. പാദകൂടം S. (2) the foot of a pillar. പാദഗ്രഹണം S. = കാല്‍പിടിക്ക. പാദചാരം S. going on foot പാ'രേണ വന്നതു = കാല്‍നടയാല്‍ AR. പാദചിന്തനം S. adoring a person KM. പാദജന്‍ S. a Sūdra. Sah. പാദതീര്‍ത്ഥം S.കാല്‍ കഴുകിയ വെളളം Bhg. പാദനിപീഡനം S. = പാദഗ്രഹണം V1. പാദന്യാസം, — വിന്യാസം S. a footstep VetC. പാദപം S. drinking thro'the foot; a tree, Bhg. പാദപാതം S. a step നിന്‍ പാ'ത്താല്‍ KR. — പാദപതനം ചെയ്ക Sk. to step. പാദമൂലം S. the root of the foot (heel?) ഭവല്‍ പാ'ലേ വസിച്ചു Si Pu. to sit at thy feet. പാദരക്ഷ S. a sandal, shoe പാദത്രാണം. പാദശുശ്രൂഷ S. personal service നിന്തിരുപാ യും ചെയ്തു Nal. AR. പാദസരം, (T. — ച —) a tinkling foot-ornament worn by paṭṭar-girls. പാദസരി S. a foot-sore കാലിന്‍റെ അടിക്കുളള പാ. എന്ന ദീനശാന്തിക്കു med. പാദസേവ S. = പാദശുശ്രൂഷ. പാദസേവകന്‍ AR. personally devoted. പാദാതന്‍ = പദാതി a foot-soldier. പാദാദികേശം S. from foot to head, കേശാദി പാദവും പാ'വും Si Pu. പാദാനുചരന്‍ S. a follower തല്‍ പാ'നായ്ഭ വിക്ക AR. പാദികം S. (3) amounting to one-fourth (പാതിക). പാദുകം (in S. rather — ക) a shoe, chiefly a wooden one പാ. ചെന്നു ശിരസ്സിങ്കലാമാറു പാഞ്ഞു കരേറുന്ന കാലം ഇപ്പോള്‍ CG. = മെതിയടി AR. പാദുകക്കല്ലു the visible part of the foundation of a house (also ചെരിപ്പുകല്ലു), projection പാദുകക്കൊട്ടില്‍ പടിഞ്ഞാററ പ്പുര TR. — Tdbh. പാതകം 643. പാദോദകം S. foot-water (= പാദതീര്‍ത്ഥം); any dwelling place of Pushpakas KN. പാദ്യം S. water to wash the feet, as of guests. Bhg.

praǰāġaram S. Awaking, watching. പ്രജാഗരസേവ ചെയ്ക AR2. = പള്ളിക്കുറു പ്പുണര്‍ത്തുക. — also പ്രജാഗരണത്തിന്നവകാശം Bhr. the reason of ray sleeplessness. പ്രജ്ഞ S. (ജ്ഞാ) sense, wisdom പതിനാറോളം പ്ര. എന്നിയേ കളിച്ചുപോം VCh. the first 16 years are trifled away. പ്രജ്ഞാവാന്‍ & പ്രജ്ഞന്‍ intelligent. പ്രജ്ഞാനം S. intelligence രാമന്‍ വാനരസ മക്ഷത്തില്‍ പ്ര. ചെയ്താന്‍ ഏവം KR. information. പ്രണതം S. bent (part. pass. of നമ്). പ്രണതി & പ്രണമനം reverence, hence: denV. മാരാരിയെ പ്രണമിച്ചു SiPu. സ്വാ മിയെ പ്ര'ച്ചു PT. bowed to, adored. — gen. പ്രണാമം. പ്രണയം S. (നീ) affection, familiarity നിങ്ങ ളില്‍ അന്യോന്യം പ്ര. പെരുതു Mud.; പ്ര ണയകലഹം പൂണ്ടു ChVr. affectionate reproof. പ്ര'തരഹൃദയം Bhr. പ്രണയി a lover, beloved; fem. a wife or mistress ശൃംഗാരപ്രണയിനിമാര്‍ CC; പ്രണയിനിയില്‍ കനിവു PT. പ്രണവം S. (നു) the syllable do; ഓങ്കാരം (ഒ ന്നത്രേ വേദംപണ്ടു മുഖ്യമാം പ്ര. പോല്‍ Bhg.) പ്രണാമം S. (see പ്രണതി) respectful salutation അവളെ വരുത്തി പ്ര'വും ചെയ്തു Si Pu. പ്രണിധി S. spying; a spy, Mud. = ഓട്ടാളന്‍. പ്രണിപാതം S. prostration പ്ര. പതിക്ക V1. പ്രതാനം S. spreading; a tendril. പ്രതാപം S. heat; majesty പെരിങ്കരങ്ങിന്‍ പിരതാപം RC; പുഷ്കരപ്ര'ത്തെ ശങ്കിച്ചു Nal. severity, തങ്ങളില്‍ ഉള്ള സ്നേഹപ്ര. കൊണ്ടു TR. through the influence of their friendship. പ്രതാപിയാം രാമന്‍ RC. majestic. denV. പ്രതാപിക്ക V1. to live pompously. പ്രതാരണം S. crossing over; deceit. പ്രതാരകന്‍ a deceiver V1.

pānam S. (പാ.) 1. Drinking. പാ ചെ യ്ക to drink. പാനനിദ്രകള്‍കൊണ്ടു വീണുറ ങ്ങുന്നു KR.; also met. അധരപാനം ചെയ്തു Bhr. kissed. സുന്ദരരൂപം കണ്ണുകൊണ്ടു പാ. Bhg. 2. a beverage. പാനകം S. a cooling drink, lemonade. പാനപാത്രം S. a cup ഖഗ്ഗവും പാ'വും ശിരഃ കപാലവും ഖേടയും DM. (in Durga's hand). പാനമത്തന്‍ S. intoxicated, so: പാനശീലന്‍, പാനസക്തന്‍ = കുടിയന്‍. പാനീയം S. water പാ. മാത്രം ഉപജീവിക്കും Sk.

pāδivratyam S. (പതിവ്രത). Faithfulness to the husband, chastity.

pattal B. 1. A hedge-stake (പററല്‍?) പ. കൊണ്ടുവരിഞ്ഞുകെട്ടി Trav. fibres. 2. Cann. = പത്തിരി.

pōḷa (T. pō/?/u, C. pōḷu to split). 1. The eyelid പോളക്കുരു a. med.; പുറന്പോള MC; മേലേപ്പോള ChS. 2. B. a clamp; പുറന്പോ an outer clamp. 3. = പൊക്കുളള bubble വെളള ത്തില്‍ പോ. വരുന്നു MR.; മനുഷ്യജീവിതം നീററിലേ പോളെക്കു സമം SiPu.; വെളളത്തില്‍ പോള പോലേ ഉളള കായം VCh. 4. the film of a plantain stem വാഴപ്പോള, so കരിന്പോള = — ന്പാ —; also a leaf of paper (= പോണ്ടി, പാ ളി) V2. 5. the fruit-stalk of a cocoanut with its calyx, of a plantain cluster ere branching off (കുലയുടെ പോള = കൊതുന്പു). 6. a water- plant ഇല — (or ഇര — ) Geodorum dilatatum; വെളളപ്പോ. Limodorum natans; വിഷ — (= വാതങ്കൊല്ലി?). പോളം T. M. a drug (aloes?). പോളക്കണ്ണന്‍ having a film over the eye ബുല്ബു ദാക്ഷന്‍. പോളത്താളി: വെളുത്ത — Crinum asiat.; ചുവ ന്ന — Amaryllis latifolia, Rh. പോളി So., പോള No. T. (C. hōḷige, S. sphōṭa) A kind of cake ഇക്കൈപ്പോള അക്കൈത്താ രം prov. (cash-payment). പോളിക്ക 1. No. to yield richly = പുളെക്ക 3. 2. ആ തൈ പോളിച്ചു പോയി (Mahe). has grown up too quickly = പട്ടാളിച്ചു.

piδāvụ S. (Nom. of പിതൃ fr. പാ, Ju-piter). Father, pl. പിതാക്കന്മാര്‍ Brhmd. പി താക്കള്‍ ഇരിവരും Mud. parents. പിതാക്കള്‍ക്കു നല്കി VetC. to father & mother. നേരേ പറക പിതാക്കന്മാരോടു നീ Bhr. പിതാമഹന്‍ S. paternal grandfather; Brahma. — (fem. പി'ഹി Brhmd.) — പി'ന്മാരു ടെ ഗതി വരുത്തുവാന്‍ KU. ancestors. പിതിര്‍, പിതിടു, see under പിതറുക.