naḷam S. 1. A reed; lotus. 2. T. width? എള്ളോളം നളമിടവെന്നുമാറെണ്പതും RC. (shot 80 arrows into one face). നളന്‍ N. pr. king of the Nishadhas, hence നളചരിതം a poem, Nal. നളപാകം a famous dish, (as cooked by N.) നളിനം a lotus flower. VCh. നളിനബന്ധു the sun. നളിനമാതിന്‍ മണമാളന്‍ RC. Višṇu. നളിനാക്ഷി fem. lotus-eyed. — നളിനാസ നന്‍ AR. Brahma — നളിനശരന്‍ SiPu. Kāma. നളിനത V1. persuasive language.

Ar. naǰis, Nasty, unlawful, forbidden (= ഹറാം Mpl.) നൊകം C. Te. = നുകം.

nāsa S. (നസ്) The nose. നാസാഗ്ര ത്തില്‍ ഈക്ഷണനായി, നാസാഗ്രന്യസ്തലോചന ന്‍ Bhg. a Yōgi with his eyes fixed on the tip of the nose. നാസാപുടം the wings of the nostrils, നാ'ടാന്ത രേ ഔഷധംകൊണ്ടു നസ്യം ചെയ്തു KR. — നാസാമലം കളക etc. the mucus etc. നാസാരന്ധ്രം nostrils, നാ'ന്ധ്രംഭൂതരോമം AR.

naḍuγa T. M. Tu. C. 1. aM. To walk വി ണ്ടാര്‍ നടും നടക്കൊണ്ടൊരു തേര്‍ RC. as quick as a God's walk. നകരില്‍ ചേരും മല്ലനടും ക ണ്ണിമാര്‍ RC. 2. to enter, pierce അന്പെനി ക്കു നട്ടു, കാല്ക്കമുള്ള ന. 3. to fix, present കൊ ത്തുന്പോള്‍ തോക്കു നട്ടുതടുക്ക TR. — to be fixed, as the eye നട്ടമിഴി; കണ്ണുതുറിച്ചും നട്ടും പോം to sink, as in dying. 4. to plant നടുവാനും പറിപ്പാനും സമ്മതിക്കാതേ TR. to prevent all gardening. ഒപ്പത്തില്‍ നട്ടു നനെച്ചുയര്‍ത്തിന വ്യ ക്ഷം RS. VN. നടുവല്‍, നടല്‍ planting; transplanting rice — (നടുതല see under നടു). CV. നടുവിക്ക, നടിയിക്ക to get planted or transplanted. VN. നടീച്ചല്‍ transplanting; also നടീല്‍ B.

nārāǰam S. (prob. fr. നാര്‍, നാരാ യം). An arrow, vu. = കൊക്കന്പു; നാ'ങ്ങള്‍ എയ്തു Brhmd.; തീ എരിയും നാ. ചെവിയില്‍ കൊ ണ്ടന്നു തിരുകീയ പോലേ പറഞ്ഞു കേട്ടു KR.; അവനെ നാരാചബാണങ്ങള്‍ എയ്തു KR. നാരാ ചസമ്മുഖന്‍ VetC. who meets an arrow. നാരായം (Tdbh.? rather നാര്‍ + ആയം) 1. a hairlike pin; the sting of a bee. — V1. a heavy double pointed iron style (M. also called നാരാചം, for writing Granthams). ൧൦ വിരല്‍ നീളമുള്ള ഇരിന്പു നാരായം പഴുപ്പിച്ചു വായില്‍ ഇടേണം VyM. (to a blaspheming Sūdra). — an arrow നിരവേ നാ'ങ്ങള്‍ പൊഴിന്തു RC. — the tongue of a balance, etc. പറയുടെ നാ. a metal rod supporting the crossbar of a Para. — fig. അവന്‍റെ നാ. പോ യി has lost his style-berth. 2. a measure of rice, the legal Iḍanga/?/i of 2¼.' depth 5½' width CS.; ഒന്നേമുക്കാല് നാ‍. KU.; നെല്ലുപറ ൧൨ നാരായം ൮ MR. — also = മുന്നാഴി (loc.); = 6 നാഴി (Cochin to Beypoor) = പടി Palg., 10 നാരായം = 1 പറ. നാരായക്കോല്‍, (S. നാരാചി) a goldsmith's scales. നാരായപ്പടി a piece of wood or bamboo to sharpen styles on. നാരായവേര്‍ 1. a hair-like root. 2. the taproot (also നാരായക്കൊന്പു the chief branch), നാ രോടു കൂടപ്പറിച്ചു Mud.

nappu No. (=നര്‍റപു. നന്നം). Scent; tracing a theft, etc.

nūl 5. (നുലു Te. C. to twist = നുള്‍) 1. Thread, yarn വക്കു —, പട്ടുനൂല്‍; നൂല്‍കയര്‍ etc. നൂല്‍ ഓട്ടുക to line, sew in line V1.; നൂല്‍പി രിക്ക to twine. — മാറില്‍ ഇരുന്നൊരു താമര നൂല്‍ എല്ലാം CG. fibres of lotus-stalk. 2. measuring line നൂല്‍ പിടിച്ചളന്നു കുററി തറെച്ചു KR.; മേലിടും ചിറെക്കാലംബമായൊരു നൂലു പിടിച്ചു കിടക്കുന്പോലേ RS10. (so looked Hanuman across the straits). 3. a rule (= സൂത്രം), നന്നൂല്‍ a Tami/?/ grammar (by Pavananti). 4. penis. നൂലാചാരം (3) a divorce granted to a wife W. നൂലാമാല T. So. entangled thread; intricacy, artifice. നൂലിട്ട ഉണ്ണി TP. a Brahman boy invested with പൂണുനൂല്‍. — So. നൂലിട്ട ജാതി = ദ്വിജര്‍. നൂലിതാളി Rh. Antidesma alexiteria, (the bark is used for ropes). നൂലുണ്ട a bottom of yarn. നൂല്ക്ക 1. To spin — VN. നൂല്‍ക്കല്‍, നൂ ററല്‍. 2. V1. to put out a wick or match. നൂല്‍ക്കൊടി V1. a neck-ornament.

nammō, (often in adorations)= നമോ, f. i. ഹരിനമ്മോRS 4. (at the close of each verse).

(in S. നാരംഗം, fr. നാര്‍ or നാറു + അകം 'holding fragrance') An orange tree, Citrus aurantium. — the fruit is നാരങ്ങ (കാ യ്, whence P. nārańǰ & Europ. 'orange'). Kinds: ഈളിനാ'വും മിഴനാ'വും (? prh. ൦രംഴ നാ.). KR.; കതളിനാ. orange V1.; കമലനാ. Arb. hill-orange; കാട്ടുനാ. Atalantia monophylla (കാട്ടുനാ'ത്തില a. med.); ചെറുകാട്ടു നാ. Limonia acidissima or crenulata, Rh.; കാപ്പിരിനാ. V1. Caffre lime; കൈപ്പന്‍നാ. Coorg orange; ചെറുനാ. lime, Citrus acida; ചോനകനാ. an Arabian kind (ചോനകനാ' ങ്ങ ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞ നീര്‍ a. med.); നിലനാ. Murraya or Naregamia alata (നി'ത്തില a. med.); മധുരനാ. Citrus decumana, pumplemose; മലനാ. Rh. (= കാട്ടുനാ.); മാതളനാ. Citrus medica, (also വള്ളിനാ. V1., വള്ളിനാ'ങ്ങാച്ചാറു Tantr.); വടുകപ്പുളി നാ. V1. a variety (വടു'ങ്ങാ GP 70.) നാരങ്ങമുറി a caldron (shaped like the half of an orange) to boil 25 — 30 Iḍangā/?/is of rice.

naya (T. aC. നചൈ desire = നച്ചു). A bait for alligators, നയവെക്ക, കാട്ടുക to allure So., (കാളം വെക്ക No.).