aδu 5. (അ) 1. It, that (with ഉം അതും and അതുവും TR.) obl. case അതിന്‍ f. i. അതിന്‍ വണ്ണം thus. — അതേ just that, yes; അങ്ങിനെ തന്നെയല്ലേ — അതേ (opp. അല്ല) — അതോ l. = അതാ lo! 2. as for that, — indeed! I now remember. — അതിലേയും നടക്ക not settle down to one's work. 2. it is also used as adj. അതുകാലം, അതേപ്രകാരം, അതാതു ദി ക്കില്‍, and in po. as a sort of article following the noun; വന്പന്മാരതില്‍ മുന്പനതാകും ഉന്പര്‍കോ ന്‍ SG2. Indra is the first among the great. Also mere expletive ഭൂപാലരുമതായി CG. (= ഉമായി). അതുകള്‍ modern plural = അവ.

anubhāvam S. l. Symptom of mental states, ഭൂപനു മൌനാനുഭാവം വരുത്തി‍ Nal4. silenced his objections. 2. = പ്രഭാവം. മഹാനുഭാവന്‍ magnanimous, high dignitary.

āvasikka S. (വസ) To rest on as a God on a person (ഭുതാവാസം); dwell in, sojourn for a time വന്നാല്‍ ആ'പ്പതിന്നായി AR. ആവാസശാല കെട്ടി ഉണ്ടാക്കി Bhr 6. tents of army. ഭൂപതിയുടെ ചുഴലവും ആവാസശാല കെട്ടി മരുവി Mud 7. bivouacked. സര്‍വ്വലോകാവാസന്‍ (po.) the Deity (pantheistically viewed) as spread throughout the universe.

kuńǰam S. Bower. കുഞ്ജരം S. 1. elephant, കുഞ്ചിരനിരകള്‍ RC. പുരുഷകുഞ്ജരന്‍, കപികുഞ്ജരന്‍ AR. = most eminent of men, monkeys, etc. 2. N. pr. കഞ്ജരഭൂപരും കൊങ്കണമന്നരും Bhr. = കു ഞ്ചരത്തു.

kūppuγa T. M. (കൂന്പു) = കൂന്പിക്ക 1. To close, as flower കൂപ്പി (al. കൂന്പി) ത്തുടങ്ങുന്ന പ ത്മാകരംപോലെ Nal. 2. to salute by joining both hands കൂപ്പിനില്ക്ക, തൊഴുക; to worship വിപ്രനെ, ചാണക്യനെ കൂപ്പി Mud. അംബിക തന്നെ കൂപ്പി CG., നിന്നുടെ ചേവടിത്തെല്ലിനെ കൂപ്പുവാന്‍ CG. തങ്കഴല്‍ കൂപ്പിത്തൊഴുതു Mud. കൈകള്‍ കൂപ്പിക്കൊണ്ടു പറക vu. CV. അവരെ നിങ്കഴല്‍ കൂപ്പിച്ചു ഞാന്‍ Mud. I. VN. കൂപ്പല്‍: അടിമലര്‍ കൂപ്പലാം തിരു വുള്ളം RC. II. കൂപ്പു 1. closing; in കൂപ്പുകടവു paved place for leaping into a tank B. കൂപ്പുകൈ salutation. ഭൂപനും അതിന്നായി കൂപ്പു കൈയ്യായി നിന്നു KR. thanking. 2. = കൂക്കു V1. 2. (T.) cry, കൂപ്പിടുക.

ghōšam S. (ഘുഷ്) 1. Noise, loud sound വിക്രയസ്ഥലങ്ങളില്‍ എത്രയും മഹാ ഘോ. Nal. വാദ്യ— ങ്ങള്‍ ഘോഷിച്ചു നടന്നാര്‍ KR. ചക്ര—, അസ്ത്ര— ങ്ങള്‍ in battle. വേദി യന്മാരുടെ വേദഘോഷങ്ങള്‍ Nal. loud recitation. 2. rumour ഭൂപനോട് ഏല്പതിന്നെന്നൊ രു ഘോ. നടത്തിനാന്‍ Mud. spread a report, as if he meant to attack. എല്ലാടവും ഒരു ഘോ. കൊണ്ടുതേ it was bruited everywhere. പല രോടും ഘോ. കൊണ്ടീടുകില്‍ Mud. 3. pomp, parade, show കാടു ദഹിക്കുന്ന ഘോഷവും കാ ണായി Nal. കുറയ ഘോ. വേണം something extra (at dinner, feast). അവരുടെ കല്യാണം ഘോ'യിട്ടു കഴിച്ചു Ti. 4.S. station of herdsmen = ആയന്പാടി. ഘോഷണം sounding; proclamation, also ഘോഷണ. ഘോഷവാര്‍ see ഗോ — ഘോഷാക്ഷരം = ഗംഭീരാക്ഷരം. ഘോഷിതം (part.) loud (as ഘോഷിതശബ്ദ്ം V1. hoarse); proclaimed, preached. denV. ഘോഷിക്ക 1. to sound, v. n.; to produce a sound, to play, v. a. അവര്‍ വാദ്യം ഘോ'ന്നു Nal. ശോഷിച്ച തോയങ്ങള്‍ ഘോഷിച്ചു CG. (in consequence of rain). 2. to proclaim, announce സ്വയംവരം ഘോ'പ്പതിന്നു യത്നം തുടങ്ങുവിന്‍ Nal. (by circular letters). ഘോ' ച്ചു ഭയങ്കരം ചൊല്ലിനാന്‍ KR. ഘോഷിക്കാ ഞ്ഞതു ഭാഗ്യം എന്നതേ പറയാവു Mud. happily it has not been made public. ഘോ'ച്ചു കൊള്‍വിന്‍ എന്‍റെ പൌരുഷം, സ്വസ്ഥം നമുക്കെന്നു ഘോ'ക്കയും ചിലര്‍ Nal. പുരാ ണങ്ങള്‍ അത്യുച്ചം ഘോ'ക്കിലും KeiN. recite. 3. to celebrate with pomp ഉത്സവം, മഹാ ക്രതു ഘോ. Bhr. (but ഉത്സവം ഘോഷിച്ചു ക ല്പിച്ചു Mud. proclaimed). ഘോഷിച്ച സദ്യ a veryliberal feast. ഇങ്ങനേ ഘോഷിച്ചുയാത്ര പുറപ്പെട്ടു Nal. pompously (for ears & eyes).

čer̀iyuγa T. aM. To be thronged, contracted (or to be lost?) കുണ്ഡലം പൊട്ടി ച്ചെറിഞ്ഞൊരു ഭൂപതി Bhg 10. (or എറിയുക ?)

timiruγa T. M. C. Te. (to scrath, provoke) To swell, to grow, to be angry. തിമിരന്‍ (T. torpid) a strong, rascally fellow. v. n. തിമിര്‍ക്ക To be mad with joy or rage. തിമിര്‍ത്തോരാന, കാള CG. ഭൂപതിമാരെക്കൊന്നു തിന്നുടന്‍ തിമിര്‍ക്കയും Si Pu. to dance, leap. ഇമ യവര്‍തിമിര്‍ത്തുംആര്‍ത്തുംവെന്നിചേര്‍പറഅറെ ന്തും RC.; തിമിര്‍ത്തലറി, അലറിത്തിമിര്‍ക്കും Bhg.; വന്മദം പൂണ്ടു തി., ഐശ്വര്യം കൊണ്ടു തി. to be elated with. അലറിത്തിമൃത്തു പോരിന്നടുത്തു KR. തിമിര്‍ത്തണഞ്ഞ RS. (horses). യുദ്ധം തിമിര്‍ത്തു വ ന്നു Bhr. raged. തിമിര്‍ത്തകള്ളന്‍ a perfect rogue. VN. തിമിര്‍പ്പു triumph, arrogance: തള്ളിയെഴു ന്ന തി. CG., തിമിര്‍പ്പാല്‍ RC., തിമിര്‍പ്പോടേ ചെന്നു Bhg.

tilam S. Sesamum Indicum = എള്‍; തില മാത്രം = എള്‍ പ്രമാണം; തിലഹോമം PR. തിലകം 1. a natural mark on the body (മറു). 2. an ornamental mark on the forehead തൊ ടുകുറി). കുങ്കുമത്തിലകം തൊട്ടു Bhr. (a woman dressing). പച്ചത്തി. ആക്കുക tattooing. 3. the ornament or chiefest of its kind, കുലതി ലകന്‍, മനുജവരമണിമകുടതിലകന്‍ Bhr. തിലകിതം (തിലകം 2.) marked with Tilakam, തിലകിതഫാലം Bhr.; (തി. 3) ശുകകുലവിമ ലതിലകിതകളേബരേ AR. തിലജം = തൈലം oil, തിലജദ്രോണിയിന്നെടു ത്തു ഭൂപനേ KR.; so തിലരസം AR. oil. തിലോത്തമ N. pr. a celestial woman, that possesses all perfections in extracts of each to the size of a sesam-grain. Bhr. തിലോദകം Sesam & water offered to ancestors. തിലാവം vu. = തുലാവം A beam.

tuḷasi S. (√ prec?) Holy basil, Ocymum sanctum GP 62. തുളസിച്ചോറു a. med. It serves, with Darbha-grass, for the funeral ceremonies of Brahmans. തു. മുതലായ അച്ചനാ പുഷ്പങ്ങള്‍ TR. — തുളസീദളവര്‍ഷവും കാണായി KumK. (from heaven). Kinds: കാട്ടുതു. Ocyraum adscendens, കര്‍പ്പൂര —, കൃഷ്ണ —, വെണ്‍ —, രാമ —, പെരുന്തു. Oc. polystachium, ശിവതു. Oc. tenuiflorum. തുളസീഭൂപന്‍ KM. the Tuḷu Rāja, (see തുളു). തുളസ്സല്‍ No. a kind of rice (middling).

tuḷu 5. N. pr., Northern Kēraḷa from Gōkarṇa to Perumpu/?/a with 32 Grāmam, which lie between Kundāpūr & Cāńńirōṭṭu river. KU. — തുളുനാട്ടുകാര്‍ TR. തുളുനന്പി Tuḷa Brahmans, തു. യുടെ ഇല്ലത്തു KN.; also പഴന്തുളുവര്‍ KU. തുളുഭാഷ Tuḷu, one of the 18 languages. തുളുഭന്‍ പെരുമാള്‍ KU. N. pr. of a king, also തുളുരാജാ, തുളസീഭൂപന്‍ KM. തുളുവം T. M. = തുളു f. i. തുളുവനാട്ടു ഭാഗത്തില്‍ TR. — തുളുവന്‍ a Tuḷu-man. തുളുവരശായിട്ടുള്ള രാജാവു KU. the first is called മയൂരവര്‍മ്മര്‍ or കവിസിംഹരേറു; under him are 5 പ്രഭുക്കന്മാര്‍: (1. വങ്കര്‍ or പരന്പര്‍ in Nandāvara. 2. അജിലര്‍ in Muḷukki. 3. സ വിട്ടര്‍ in Mūḍabidri. 4. സാമന്തര്‍ or ചാ വന്തര്‍ in Kārkaḷa. 5. മുള്ളര്‍ or കവി in Kalyāṇapuram). കവി 222.

tūγuγa T. M. 1. v. a. To strew, spill, shower (see തൂവുക), തൂകുന്പോള്‍ പെറുക്കരുതു prov.; അസ്ത്രങ്ങള്‍ തൂകിനാന്‍ AR. — (but also ഊഴി തൂകിനാന്‍ ചോരകൊണ്ടു Bhr. and with 2 Acc. കാശിഭൂപനേ ബാണങ്ങള്‍ തൂകീടിനാന്‍ Brhmd.) വെള്ളം ചോളം പൂവും തൂ. libation to demons. നെല്‍ തൂ. V2. = കാററത്തിടുക; Gods Previous page Next page

dībam S. (ദീ & ദിവ്) A lamp, light പാ രം വിളങ്ങുന്ന വിളക്കിന്മേല്‍ ഓരോ ദീ. കൊളു ത്തി പരത്തുന്പോലേ CG. ദീ. ഏററുക to set up lights. ദീപജ്വാല രണ്ടായിക്കണ്ടു Bhg. (a bad omen.) — met. ഉലകില്‍ഉത്തമര്‍ക്കുകുലദീ RC., ഭൂപതികുലമണിദീപമേ Mud.; മന്നിടംതന്നുടെ മംഗലദീ. മങ്ങിമറഞ്ഞു CG. K/?/shṇa died. ദീപട്ടി, (ദീപയഷ്ടി) a torch, ദീ. കള്‍ പൊന്നു കൊണ്ടു തീര്‍ത്തു ഗന്ധതൈലങ്ങള്‍ വീഴ്ത്തിപ്പി ടിച്ചു നാലു ദിക്കും KR. ദീപനം kindling, esp. the fire of digestion. മ ദ്യം ദീ. GP. gives appetite; (so ദീപകം). ദീപ നാക്ഷരങ്ങള്‍ Nal. stimulating words, കാമ ദീ'മായ ഗാനം Bhg. ദീപപ്രതിഷ്ഠ the consecration of a lamp; a ceremony KU. ദീപമാല a candelabra, ദീപസ്തംഭം. ദീപാരാധന the waving of lamps to an idol, ദീ. കഴിക്ക. ദീപാളി (& ദീപാവലി) 1. a row of lights. 2. the lamp-feast at the new moon of October, ദീ. കു ളിക്ക. 3. (H. divālā, C. Tu. ദിവാളി.) bankruptey, ദീ. യായിപ്പോയി vu. a ruined man. [bankruptcies are generally declared about this season (2) W.] ദീപിക a lamp. denV. ദീപിക്ക to blaze, shine ജ്യോതിര്‍ഗ്ഗണങ്ങ ളും ദീപിക്കുന്നില്ല, ദീപിച്ചുനിന്ന ധൂപം CG.; ആഭരണം ധരിച്ചു ദീപിച്ചു, അസ്ത്രം ദീപി ച്ചയച്ചു Bhr.; fig. തപോബലം കൊണ്ടേററം ദീ, Bhr. part, ദീപ്തം blazing; ominous. ദീപ്താക്ഷന്‍ Bhg. with flaming eyes. ദീപ്തി blaze, brilliancy, നേത്രങ്ങള്‍ക്കു നോക്ക രുതാത്തൊരു ദീപ്തി CG.

S. Nēpal. നൈപാളഭൂപാലന്മാര്‍ CG.

pāṇḍi T. M. 1. (see prec). A cow of various colours. 2. the southern Tami/?/ country പാണ്ഡിമണ്ഡലം 'Pandionis regio' with the capital Madura. 3. a Tami/?/ man (in Cochin) & whatever comes from SE. as പാണ്ടി പ്പൊന്‍ കടുക്കന്‍, പാണ്ടിത്തളിക etc. 4. a raft ഗുണങ്ങളെകൊണ്ടും മരങ്ങളെകൊണ്ടും പാ. ചമെച്ചു (യമുനയെ) കടക്ക KR. = സംഘാടം. 5. a flying bridge പാ. കെട്ടിക്കടക്ക in Wayanāḍu. 6. പാണ്ടി കുത്തുക (No. കുരുത്തോല കൊണ്ടു നറക്കുണ്ടാക്കി പോളമേല്‍ കുത്തിയാല്‍ പാണ്ടി) to make either a round, square, triangular or hexagon frame of plantain-films sticking lights (കോല്‍തിരി) & placing മലര്‍, തവിടു & ഉണങ്ങലരി on it (for ഉഴിച്ചല്‍ & ബലിക്കുള in witchenaft). 7. the keel of a ship കോള്‍ ഒത്ത പാണ്ടി (in Kappal-pāṭṭ/?/) — met. പാണ്ടിക്കു മഴുവിട്ടു destroyed entirely. (T. പാണ്ടില്‍ is bamboo, bedstead, cart). പാണ്ടിക്കുഴി 1. an ancient sepulohre. 2. the hole which receives the mast. പാണ്ടിചിഹ്നം a privilege of Tāmūri KU. (= പാണ്ടിവാദ്യം). പാണ്ടിപ്പെരുമാള്‍ a ruler mentioned among the kings of ancient Kēraḷa (പാണ്ഡ്യഭൂപാ ലന്‍ S.) KU.; his residence പാണ്ടിപ്പറന്പു. പാണ്ടിയന്‍, (hon. — യാന്‍) a South Tami/?/aǹ. — പാ'ര്‍ Tami/?/ sailors. Pay. പാണ്ടിയാലന്‍ (fr. foll.) the marabou bird MC. പാണ്ടിശാല (see പണ്ടകം) a warehouse, also കുന്പഞ്ഞിപ്പാണ്ടികശാലയില്‍ ബോധിപ്പിപ്പാന്‍ TR. and കൊപ്പരപ്പാണ്ടികശാല MR.