S. pungent ത്രികടു, മുക്കടു = തിപ്പലി, മുളകു, ചുക്കു GP. കടുകം S. id. തിപ്പലിഘ്രാണം കടുകമായി KR. കടുകവാക്യം harsh KR. കടുകു mustard, also കടു ചോരുന്നതും കാണും, കടുകീറി കാര്യം prov. കടുകിന്മണി മാത്രമു ളെളാരുദോഷം Bhr. കടുകെണ്ണ കഫാപഹം GP. — Kinds: കരിങ്കടുകു Sinapis nigra. ചെ റുക. MM., വെണ്ങ്ക. കടുകുരോഹണി MM. കടുരോഹിണി S. (vu. കടുകിരമണി) Helleborus niger. കടുകുക, കി T. M. v. n. to hasten. — Inf. കടുക quickly ക. പ്പോയ്ക്കൊള്‍ക Bhr. കടുക്ക a large shellfish in the sea. കടുക്ക, ത്തു v. n. to grow hard, sharp, worse (as pain). — Inf. കടുക്ക മുറിക്കും മതില്‍ AR. sharply, quickly. കടുക്കനേ പോയി CG. കടു ന്നനേ ഉണ്ടാം Nid. — കടുത്ത strong, tight as cloth, paper. കടുത്തൊരുത്തരം KR. sharp. ക ടുത്ത വൃത്തികള്‍ കാട്ടുക to lead an awful life. കടുക്കന്‍ ear-ring of men. കടുക്കായി, കടുക്ക the inknut, Terminalia Chebula; കടുക്കച്ചായം its die. Kinds കരുവില്ലാ ക്ക. or മക്കിക്ക. or പാ(ല്‍)ക്ക. & ക. കടുകനല്‍ പോലെ ചുവന്ന കണ്ണു KR. കടുങ്കോപം great anger, and കടുകോപം, കടു കോപി ChVr. കടുഞ്ചോര കുടിക്ക PT. much blood ക. ഛര്‍ദ്ദിച്ചു ChVr. കടുതി (loc.) disease = വരുത്തം. കടുതിടുകടുതിടിന Pay, with awful noise (see തിടു). കടുത്തല T. V2. കടുത്തില (mod.) sword with winding edge വളഞ്ഞു വന്നാല്‍ ക.. prov. (opp. ചുരിക), ക.യും പലിശയും KU. കടുന്തിരി quickly = കടുക്കനേ. ക. ക്കാരന്‍ a speedy person V1. കടുന്തുടി a kind of drum, attribute of Siva. Sil. കടുന്തൂക്കം precipice; steep. കടുന്നല്‍ MC. = കടന്നല്‍ wasp. കടുപ്പം pungency, harshness, bravery, strength of toddy, vinegar, etc. ക'മോടേ പറഞ്ഞു Bhr. resolutely. ക'മുളള ആയുധം fine steel. ക. കാട്ടിയതിതാര്‍ക്കു വേണ്ടി നീ KR. cruelty. ക. കൂട്ടുക to become excited — ക. പറയായ്ക KumK. don't scold. ക. പൊറുക്ക Mud. to brook. കടുപ്പു id. കടുകടുപ്പു austerity. കടുപ്പട്ടര്‍ a caste of embalers and carriers (= കുടുന്പര്‍), below Vāṇiyar; also schoolmasters (loc.) കടുമ (= കടുപ്പം) ചാണക്യന്‍റെ ക. tyranny. വചനം അതികടുമയോടെ Mud. cruel. ക. ഇല്ലാത്ത കുതിര VyM. spiritless. ക. യില്‍ കൊടുത്തയക്ക TR. to send sharp, quickly. കടുമക്കാരന്‍ resolute, severe. കടുമാന്‍ a kind of deer. കടുന്പകയാളി KR. decided enemy. കടുന്പകല്‍ broad-day. കടുന്പിരികയര്‍ (അറുക്കും) prov. കടുന്പിളള the strongest child, firstborn. കടുന്പു (loc.) stump of a broom. കടുവന്‍ V1. male of cats, pigs, etc. കടുവറുപ്പു B. perfuming (to take away bad smells). കടുവാക്യം insolent, cruel word. കടുവായി 'fierce mouth' tiger കാടതു പുക്കു ക'യില്‍ ചാവേന്‍ Anj. കടുംവെയില്‍ powerful sun. കടൂരം V1. = ക്രൂരം. കട്ടു (bef. Vowels) as കട്ടെറുന്പു black ant ക. പിടിച്ച് ആസനത്തിങ്കീഴില്‍ വെക്ക prov. Previous page Next page

čandam T.M.C.Te. (ചം C.Te. = ചെം, or S. ചന്ദ) 1. Beauty, elegance = അന്തം f.i. ചന്തത്തെ കോലുന്ന ഫാലം CG. ദന്തച്ച'ന്തങ്ങള്‍ CC. fine teeth. ചന്തമോടു nicely. പുറപ്പെട്ട ച. നിനെച്ചാല്‍ Nal. ചന്തത്തില്‍ ഉണ്ണേണം CG. well. ച'ങ്ങള്‍ കാട്ടിത്തരുന്നുണ്ടു Bhg. I shall teach thee something, = punish. 2. ച. വെ ക്ക TP. a ആയുധാഭ്യാസം. ചന്തക്കാരന്‍ see under ചന്ത. ചന്തന്‍ V1. handsome. ചന്തമരം, ചന്തമരി = പൂവരചു. ചന്തം ചാര്‍ത്തുക V1. a king to be shaved, f.i. the day preceding a feast.

tappâl (H. ടപ്പാല്‍) 1. The post = അ ഞ്ചല്‍, also തഫാല്‍ വഴിയായി MR. — കന്പി ത്തപ്പാല്‍ the telegraph. ത. ക്കാരന്‍ postman, ത. ചാവടി post-office. 2. a stage ഒരു ത. വഴിദൂരം jud.; see ടപ്പാല്‍.

tilam S. Sesamum Indicum = എള്‍; തില മാത്രം = എള്‍ പ്രമാണം; തിലഹോമം PR. തിലകം 1. a natural mark on the body (മറു). 2. an ornamental mark on the forehead തൊ ടുകുറി). കുങ്കുമത്തിലകം തൊട്ടു Bhr. (a woman dressing). പച്ചത്തി. ആക്കുക tattooing. 3. the ornament or chiefest of its kind, കുലതി ലകന്‍, മനുജവരമണിമകുടതിലകന്‍ Bhr. തിലകിതം (തിലകം 2.) marked with Tilakam, തിലകിതഫാലം Bhr.; (തി. 3) ശുകകുലവിമ ലതിലകിതകളേബരേ AR. തിലജം = തൈലം oil, തിലജദ്രോണിയിന്നെടു ത്തു ഭൂപനേ KR.; so തിലരസം AR. oil. തിലോത്തമ N. pr. a celestial woman, that possesses all perfections in extracts of each to the size of a sesam-grain. Bhr. തിലോദകം Sesam & water offered to ancestors. തിലാവം vu. = തുലാവം A beam.

Ar. faṣl, Time, harvest; the official Fasli year MR. [It used to commence on the 12th July, but since some years it was changed to July 1st, f. i. 1282 begins on 1st July 1872.] ഫാക്കണി തലങ്ങളില്‍ തുളസീദളംകൊണ്ടു നി റെച്ച കുലവിച്ചു KumK.?

phālam S. 1. A ploughshare. 2. Tdbh. = ഭാലം S. the forehead ഫാ'ത്തിലാമ്മാറുതൂകിന ചോര CG.; ചെങ്കുനല്‍ തൂകുന്ന ഫാലവിലോ ചനന്‍ Siva. ഭൂതിയെ ഫാലദേശത്തു ചേര്‍ത്തു Bhr.

phālġunam & ഫാല്ഗുനി S. Aquarius; the month മീനം (astr.). ഫു Pooh pooh.

bhālam S. The forehead, gen. ഫാലം.

M. (T. Te. Tu. C. = വല്‍). 1. An effort, pull, dragging പിടിയും വ. യുമായി TR. Esp. of shooting അന്പു തൊടുത്തു വ. കഴിച്ചയച്ചു, അ ന്പു വലിച്ചു വ. ഏററി ബാലിവായിലാക്കായുടന്‍ വ. കൈവിട്ടു KR.; rowing etc.; a draught കള്‍. 2. spasm സര്‍വ്വാംഗം വ. യും പിടലിക്കു നോവും a. med. throe, panting. 3. mod. a train വലി കള്‍ എത്തുകയും പുറപ്പെടുകയും. വലിക്ക 1. To draw, drag, (ഇഴെച്ചു വ.), മരം വ. (elephants), തട കെട്ടി വ. to harrow. (loc.) അകത്തോടു വ. (shutting a door). പുരവ'പ്പാന്‍ പറഞ്ഞാല്‍ ഇറയേ വ'ാവു prov. pull down. അടിച്ചു നിന്‍റെ തോലും വലിച്ചു കളയുന്നു നോ ക്കു (says a schoolmaster). തേങ്ങാവ. No. (മാ ങ്ങ Palg.) to pluck. ശക്തി നന്നായ്വലിച്ചെറി ഞ്ഞു Sk. flung; also to shoot ഫാലത്തു നേരേ വ'ച്ചയച്ചു, with double Acc. ബാണസഹസ്ര ത്തെ നന്നായി വ'ച്ചയച്ചീടിനാന്‍ ദേവനെ Sk. വ'ച്ചു കൂരന്പെയ്തു Bhr. — വലിച്ചുവിഴുങ്ങുക to absorb, swallow. ചുങ്ക, ചുരുട്ടു etc. വ. to smoke. വ'ച്ചു കൂകിയാല്‍ കേള്‍ക്കും jud. aloud. — In writing: ചുറെച്ചു (ീ), കുനിച്ചു (ദ്രാസ ള; കനി ക്ക 263), മേല്പെട്ടു (/?/) വലിക്ക. 2. to row (തണ്ടു) വലി Imp. 3. v. n. to have spasms, throes അങ്ങും ഇങ്ങും വ'ക്കും MM. (in a wound). ചെന്നി വ. a. med.

šapham S. A hoof. ശഫായത്തു Ar. shafā'at, Intercession, നബി യിന്‍റെ ശ'ത്തില്‍ കൂടാന്‍ to trust in Muhammed.

P. sifāriš, Recommendation, ശി. & സി. ചെയ്ക MR.; also ശിവാര്‍ശി പറക vu. ശിബിക, see ശിവിക. ശിബിരം S. A camp. V2., ശി. പുക്കു Brhmd. ശിര S. see സിര A nerve, tendon.

P. sivāy, Besides, in ശി. ജമ a tax imposed for the first time; the property of persons dying without heirs, reverting to Government. ശിവാര്‍ശി, see ശിഫാര്‍സി.

sindhu S. (സ്യന്ദ?) 1. The Indus, Sindh, സി. വാരം a Sindh horse. 2. the ocean, ജ്ഞാനദയാസിന്ധു fig. 3. a river f. വിസ്തൃതയായ സി. KR. സിന്ധുരം S. an elephant സിന്ധുരവരനിരപന്തി KR. സിപ്പായി, സിഫാസി, see ശി —.

sphaḍiγam S. (സ്പഷ്ട?; Ge. spath). Crystal പളുങ്കു vu.; സ്ഫടികപാത്രം a glass-vessel. സ്ഫാതി S. (span). Swelling. സ്ഫാരം S. (G. spairō). Quivering, spreading; large.