aṇal C. M. T. (also palate, see അണ്ണം) Jaw, hinder part of mouth. ദന്തനാളി പല്ലിന്‍റെ അണലില്‍ അടുത്തുണ്ടാം a med. അണ(ല്‍)പ്പല്ല് grinder, doable tooth (opp. ഉമ്മ രപ്പല്ല്) അണപ്പല്ലിന്‍റെ ഇടയില്‍ എല്ലു തട ഞ്ഞു Arb. also അണയിലേപ്പല്ല് V2. വെണ്മ യില്‍ അണക്കടപ്പല്ലുകൊണ്ടമര്‍ക്കയും Nal 3. (from rage, whilst smiling with the front-teeth). അണലി viper, and അണലില്‍പാന്പു VI.

kaṇḍam Tdbh. ഖണ്ഡം 1. Piece, fragment കണ്ടവും തുണ്ടവും prov. ൧൦൦ ക. ഇലകള്‍ plantain leaves for plates (= ഇലച്ചീന്തു). കറിക്കു പോ രാത്തതു ക. നുറുക്കല്ല prov. cut up. 2. piece of cloth ഏറിയ വില കച്ചക്കണ്ടം TR. a dearer piece of fine cloth. കണ്ടത്തെ ആണ്ടവ൯ പി ണ്ഡത്തിന്നും CG. the piece taken by the heir from the wrappings of a corpse. 3. piece of land, the 4 divisions of ancient Kēraḷa KU.; — esp. ricefield (= വയല്‍), കൈക്ക. (lower), ക രക്ക. (higher), പുഞ്ചക്ക., മകരക., കന്നിക. etc. ഇക്കണ്ടം കൊത്തി (doc.), ക. ഉഴവുചാലാക്ക; ക ണ്ടവും കൃഷിയും. —fig. see ഉഴുക. 4. Tdbh. ക ണ്ഠം neck, കണ്ടദീനമായി TR. Previous page Next page

kašāyam S. 1. Astringent juice. 2. decoction, infusion, extract; chiefly of 5 kinds: 1. രസക. = ഇടിച്ചു പിഴിഞ്ഞുള്ളനീര്‍, 2. കല്കക. = അരച്ചു കലക്കിയനീര്‍, 3. ശൃതക. = തീമേല്‍ വെച്ചു കറക്കിയതു, 4. ശീതക. = ഇ ടിച്ചു പൊതിര്‍ത്തുണ്ടാക്കിയതു, 5. ഭാണ്ഡക. = വ റുത്തിടിച്ചു വെള്ളത്തില്‍ കലക്കിയതു med. കഷായക്കല്ലു red orpiment, പൂങ്കാവി. കഷായവസ്ത്രം a Sanyāsi's cloth, dyed reddish yellow. കഷായിതം reddened രോഷകഷായിതാക്ഷന്‍ CC.

tuṇḍam T. M. C. Te. & തുണ്ടു 5. (തു ണി) A piece, bit, slice. തു'ങ്ങളാക്കി MC. tore to pieces. ചേര തിന്നുന്ന നാട്ടില്‍ ചെന്നാല്‍ നടു ത്തുണ്ടം തിന്നോളു prov. ഒാലത്തുണ്ടം a shred of leaf. Hence: തുണ്ടന്‍ Te. C. Tu. No. insolent. തുണ്ടന്മാ രെ കുടക്കൂടി രാജ്യത്ത് അന൪ത്ഥം കാട്ടുക TR. to join the rebels. തുണ്ടത്തരം കാട്ടുക TR. to behave insolently (തുണ്ടിരി V1., T. തുണ്ടരിക്കം, Te. — കമു). denV. തുണ്ടിക്ക 1. to cut to pieces, മെയ്ക്കൊണ്ടു തു' ച്ച ശകലങ്ങള്‍, വാരണങ്ങള്‍ തുണ്ടിച്ചു RC. വെട്ടുകള്‍കൊണ്ടു തുണ്ടിച്ചു മുടക്കയും Bhr. to obstruct the way by slaughtered elephants. 2. cut off, as the throat, കണ്ഠത്തെ ഖണ്ഡിച്ചു തുണ്ടിച്ചു CG. തുണ്ടുഞായം contradictory words — തു. ക്കാരന്‍ of a wrangling, capricious spirit, (തുണ്ടത്ത രം). തുണ്ടുചീട്ടു a temporary receipt, as for part of rent or taxes, അധികാരി കൊടുത്തു തുണ്ടു ശീട്ടു MR. തുണ്ടു —, തുണ്ടംപറന്പു No. a diminished compound.

tuṇḍam S. (Te. C. തൊണ്ടം proboscis). Beak, snout, ജടായു തു'ത്തിനാല്‍ തുണ്ടിച്ചു KR.; തുണ്ഡാഞ്ചലം (comp. ചുണ്ടു). തുത്തം see തുത്ഥം.

dandam S.( ദംശ?) 1. A tooth ദ' ങ്ങള്‍ കാ ട്ടിച്ചിരിച്ചാന്‍ CG., Bhg. 2. ivory. കരകുശലം ഏറിന ദന്തക്കാര്‍ KR. workers in ivory. ദന്തകാഷ്ഠം a stick to clean the teeth, (fr. particular trees). ദന്തകുത്തി, — കുററി a tooth-pick. ദ. കൂര്‍പ്പിക്ക V1. ദന്തഛദം lip. ദന്തതാളം = പല്ലുകടി. ദന്തധാവനം cleaning the teeth. ദിവസവും വാരവും നോക്കിയേ ദ. ചെയ്തു Anach,; also ദന്തശോധന ചെയ്തു Bhr. ദന്തനാളം gums. ദന്തനാളി പല്ലിന്‍റെ അണ ലിലടുത്തുണ്ടാം a. med. fistula in the gum. ദ' ളി അകത്തു താന്‍ പുത്തു താന്‍ പിളക്കും. ദന്തപുപ്പുടം S. a swelling of the gum (ദന്തപു ല്ലുടം sic! എല്ലു പിളന്നു പുറപ്പെടും a. med.) ദന്തശോധന = ദന്തധാവനം Bhr. ദന്തഹര്‍ഷം gnashing, chattering of teeth V1. ദന്തി an elephant; ദന്തിക = നാഗദന്തി; ദന്തി ഗാമിനിയാള്‍ VetC. of elephant gait. ദന്തോല്പാടനം pulling out a tooth. VilvP. ദന്ത്യം dental, gram.

Ar. daulat. Wealth, empire വലി യ ദൌലത്തുണ്ടായി Ti.

dēham S. (ദിഹ്) 1. Body; the human body, said to weigh 100 പലം. ദേഹവും ദേഹിയും വേര്‍വ്വിടുന്നേരത്തു Anj. In phil. 4 kinds ,സ്ഥൂലം, സൂക്ഷ്മം, കാരണം, സാമാന്യം Adw. S. 2. (hon.) person അദ്ദേ. ആര്‍ എന്നു Nal.; ഇദ്ദേ. I.; കോട്ട യകത്തേ ദേ. the king of K. രാമങ്ങലത്തു ദേ. TR. the prince that resides at R. ദേഹത്യാഗം giving away the body, (opp. ദേഹ ധാരണം living) Bhg. ദേഹനാശംവരുത്തി VetC. = മരിച്ചുകളഞ്ഞു. ദേഹദണ്ഡം bodily labour, ദേ. ചെയ്തുണ്ടാക്കും ദ്രവ്യം Nid. ഒട്ടേറ ദേ'ങ്ങള്‍ ചെയ്കില്‍ Nid. work too hard. — Also Tdbh. ദേഹണ്ഡം, f. i. ദേഹണക്കൂലി TR. (in coining); ദേഹണ്ണ ക്കാര്‍ (loc.) Brahman cooks. ദേഹഭോഗം, see ഭോഗം 2. ദേഹാത്മശുദ്ധി cultivating inward & outward cleanliness, ദേ'ദ്ധ്യാവസിക്ക SiPu. (Instr.) ദേഹാന്തത്തില്‍ മുക്തിവരും Bhg. death. ദേഹാഭിമാനം over-valuing the body or the person, ദേ. കളക AR. ദേഹാവസാനം SiPu. death. I.

naḍu 5. 1. Middle, centre, നടുത്തൂണ്‍ central pillar; half. 2. waist. = ഇട, അര, as നടു വില്‍ വേദന, ഒരു പിടി നടുവും KR. waist of a span's size. നടുവുലെച്ചു Bhg.(in dancing). ന. ഒടിക്ക V1. to break the back. 3. equity; mediation ന. പറക, തീര്‍ക്ക (=ഇടപറക) to arbitrate. നടുവും വിധിയും jurisdiction. ന. കൊടു ക്ക V1. to give bail. ന. തിരക to seek evidence. 4. (നടുക) planting. Hence: നടുക്കൂറു (4) allowance made to a tenant on planting trees = കുഴിക്കൂറു. നടുക്കടല്‍ the open sea. ന'ലില്‍ ചെന്നു prov. നടുക്കാണം (1. 3) fee at the transfer of property given to the Janmi's heir & the witnesses, & amounting to half of that given to the Janmi & the writer. അനന്തരവന്‍ ന. doc. നടുക്കാരന്‍ an arbitrator. ന'രുടെ പക്ഷം, വി ധി V1. 2. arbitration. നടുക്കൂട്ടം a court of arbitration. നടുക്കെട്ടു (1) a building between other buildings, (2) a girdle, (3) placing in charge of a 3rd person. നടുക്കെട്ടിയദിവസം മുതല്ക്കു പലിശയില്ല VyM. from the day of applying for arbitration. നടുച്ചുവര്‍ (1) No. a middle wall. നടുതല (1) middle track of a country, (4) planting; annual plants, such as yams, sesam, പയറു തക്കാരി etc.— നടുതലാദി esp. yams V1. നടുത്തല the crown of the bead, pate. നടുത്തരം middling sort. നടുത്തുണ്ടം (1) see തുണ്ടം. നടുനടേ = നടനടേ formerly. നടുപ്പന്തി V1. a middle row, ന. യില്‍ വെച്ച സുധാകുംഭം Bhg 8. നടുപ്പാട്ടം (3) a land in dispute, let out to a 3rd person. നടുപ്പാതി a half, moiety. നടുപ്പെട്ടസ്ഥലം a central place (=നടുമയ്യം). നടുമുററം a courtyard, chiefly of നാലുകെട്ടു TP. നടുയാമം midnight V1. നടുവണ്ണൂര്‍ & നെ—N. pr. in Kur̀umbanāḍu TR. നടുവനാടുതുക്കുടി N. pr. a part of Neḍunganāḍu. നടുവന്‍ (3) an arbitrator = നടുക്കാരന്‍; a foreman; a judge. നടുവാക (3) to be bail V1. നടുവാടി (1. 4) a terrace, also നടു ഒടി. നടുവിരല്‍ the middle finger. നടുവിരിക്ക, (— രുന്നു) to support a female during labour B. നടുവില്‍ between. — ലവന്‍ a middle brother, of 3 or 5 V1.; ശേഷം ദ്രവ്യം ന. ആക്കേണം VyM. deposit with arbitrators. നടുവെഴുത്തു (3) writing a document for 2 parties; public registry, So. ന. കാരന്‍ VyM. a writer of a document. നടുവേ in the middle, അസുരനെ ന. കീറി എറിഞ്ഞു രണ്ടു ഭാഗേ CC. നടുസ്ഥാനം (1) a right proportion, average V1.; (3) arbitration. നടേ see under നട. — നടേന്നു the middle.

bhrāndaǹ S. (part. of ഭ്രമ്). 1. Roaming, confused. 2. mad; also N. pr. a Paradēvata ഭ്രാന്തജളബധിരാന്ധമൂകൈസ്സമം സഞ്ച രിച്ചു Bhg. walking with the mad, silly, blind, etc., the highest സന്ന്യാസം. ഭ്രാന്തി 1. S. whirling, error, madness കാമ ഭ്രാ. etc. ജലസ്ഥലഭ്രാ. Bhg. fancying there is water where none is to be found. 2. M. (loc.) a mad woman ഭ്രാന്തികള്‍ B. ഭ്രാന്തി ച്ചി (better ഭ്രാന്ത, ഭ്രാന്തമാര്‍). ഭ്രാന്തു Tdbh. delirium; madness. തന്നേത്താന്‍ മറക്കയും പിരാന്തു പറകയും MM. delirious, ഭ്രാ. പറയുന്നതു തീരും Tantr. ഭ്രാ. പിടിക്ക to go mad. ഭ്രാന്തുണ്ടിവര്‍ക്ക് എന്നു ചൊല്ലുവോര്‍ CG. പുത്രഭര്‍ത്താവെന്നുള്ളൊരു ഭ്രാന്തുകള്‍ KR. absurd notions. — Hence ഭ്രാന്താളി, ഭ്രാന്താ ളിത്വം (loc.) madness.

T. M. Te. (വാര്‍ 2) lit. to draw lines 1. To cut lengthwise, trim a palm-leaf ഓല വാര്‍ന്നു ഗ്രന്ഥത്തിന്നു കണക്കായി മുറിച്ചു തുരക്ക, വീടുകെട്ടി ഇറ വാര്‍ന്നു, (so മുഴെച്ചേടം 846); to cut meat in strips V1. മുള്ളുകൊണ്ടു ശരീരം വാര്‍ന്നു പോയി jud. തീയത്തിക്കു (വയറു) കുത്തിവാര്‍ന്നു TR. to stab & slash (= കുത്തി വലിക്ക). 2. T. M. Tu. (C. ബാചു) to comb (മുടി) = വാറുക V1. 2. 3. T.M. Te. (C. ബാരു to melt) to run, flow down ഓലോല വാരുന്ന പോയിക്കൂടിയാല്‍ Bhg. തോട്ടിലേ ജലം എല്ലാം വാര്‍ന്നു പോയികൂടിയാല്‍ Nal. കുളം തീരം പൊട്ടി വാ ര്‍ന്നൊക്കപ്പോകും PT. കഫം വാര്‍ന്നു പോയാല്‍ med. (from the noee); water to be strained off. VN. വാര്‍ച്ച. (3) issue, flux നീര്‍വാ. (= പ്രമേ ഹം). രക്തം വാ. women's bloody flux (opp. കറവാരായ്മ suppressed menses). ഇറക്കം വാ. ebbing No. vu.; മീന്‍വാ. etc. v. a. വാര്‍ക്ക (3) 1. to pour കണ്ണുനീര്‍ Nal. ഓകു വെച്ചതില്‍ കൂടേ വാര്‍ത്തു വാര്‍ത്തു PT. let run off. തലയില്‍ വാ. med. വാര്‍ത്തതു ചോറു (not കഞ്ഞി). 2. to found, cast വാര്‍ത്തുണ്ടാക്ക; വാര്‍ത്ത പാടായിരിക്ക roughly done, not polished. CV. വാപ്പിക്ക f. i. കണ്ണുനീര്‍ വാ. = കരയിക്ക; കിണ്ടി etc. വാ'ച്ചു. had cast. VN. വാര്‍പ്പു 1. fusion, casting metals വാ. പ ണി etc.; വാര്‍പ്പുല foundry-furnace. 2. issue ചോരവാ. an ulcer, കവിള്‍വാ., അകവാ. a. med. cancer. 3. So. a large boiler (with 4 കാതു), caldron.