akrottụ (H. from S. അക്ഷോഡ) M. C. Tu. Wallnut. Previous page Next page

akšōbham S. Without agitation, constancy; അക്ഷുബ്ധ കൃപാകലശാംബുധേ Kei. V2. അക്ഷോഭൃന്‍ immovable Bhr. V. den; അ ക്ഷോഭിച്ചുനില്ക്ക V1.

arpa, appụ S. (pl. ആപ:) Water അപ്പുകളെകൊണ്ടു ജീവധാരണം ചെയ്തു Nal. ഇക്ഷോണി അപ്പില്‍നിന്നുണ്ടായി Kei N.

aham S. (G. 'egōn) I. ധന്യോഹം Bhg. I am blessed! അഹങ്കാരം 1. the feeling of self, self consciousness (phil.) 2. egotism, Vednt. 3. pride, selfconceit. — boisterousness, ഇങ്ങനെ ഉള്ള അഹങ്കാരസര്‍വ്വസ്വം Nal 4. the whole pomp of a king's appearance. അഹങ്കാരി, f. — രിണി. proud, presumptuous. അഹങ്കൃതന്‍ elated ഭുജിച്ച് അഹങ്കൃതരായി ഗാനം ചെയ്തു KU. den V. അഹങ്കരിക്ക to be arrogant, presumptuous. എന്നോട് അ'ച്ചു flew out against me. അഹന്ത selfishness, pride. അഹംഭാവം = അഹങ്കാരം, ഞാന്‍ എന്ന ഭാവം insolence, selfconfidence ഞാന്‍ എന്നഹ.എ ങ്ങും തുടങ്ങോല Si Pu. den V. അഹംഭാവിച്ചത്യന്തം തിമിര്‍ത്തഹങ്കരി ച്ചാര്‍ Bhg S. ക്ഷോണീശന്‍ ഞാന്‍ എന്ന ഹംഭാവിച്ചു Mud 5. felt himself. അഹമ്മതി selfconceit അ. വര്‍ദ്ധിക്കും TR. they will become overbearing.

kšayam S. (ക്ഷി) 1. Decay, കുലക്ഷയം etc. waste; loss (= കേടു f.i. ബുദ്ധിക്ഷയം, ശു ദ്ധിക്ഷ etc.) 2.consumption, phthisis. പതി നാറു ജാതി രാജക്ഷയം a med.; often ക്ഷയകാ സം, ക്ഷയരോഗം. 3. (po.) dwelling house. Hence: ക്ഷയപ്പെടുക to be weakened V1. dcnV. ക്ഷയിക്ക to decay, wane, to be consumed. തറവാട്ടു മുതല്‍ ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു MR. dilapidated. ക്ഷയിച്ചു പോയാല്‍ ആ വസ്തു ഇങ്ങ് അടക്കം ചെയ്യാറാകുന്നു TR. when the family dies out. ക്ഷയിച്ചു പോയി, also: died. CV. ക്ഷയിപ്പിക്ക to consume, destroy, വിഷ ത്തെ ക്ഷയിപ്പിപ്പാന്‍ മാനുഷമൂത്രം ഉത്തമം GP. രക്ഷോഗണത്തെ ക്ഷ. RS.

kšōbham S. (ക്ഷുഭ്) Agitation, excitement. വാതപിത്തകഫക്ഷോ. Nid. = കോപം 2. കലിക്ഷോഭാല്‍ ഉത്തരം പറഞ്ഞില്ല, ഉള്‍്ക്കാന്പില്‍ കലിമലക്ഷോഭവും ശമിക്കും Nal. ചോരന്മാരാല്‍ പ്രജകള്‍്ക്കു ക്ഷോഭം വന്നു VyM. trouble. ചിത്തക്ഷോഭം as of an ascetic disturbed in meditation. Bhg. den V. ക്ഷോഭിക്ക v. n. to be agitated, as the sea അബ്ധിക്ഷോഭിച്ചു AR 6. ക്ഷോഭിച്ചു ലോകം എ ല്ലാം VilvP. shook; ഭോഗം ചെയ്തു ക്ഷോഭിച്ചു KR.— ക്ഷോഭിതം part. & ക്ഷുഭിതം.

kšōmam & ക്ഷേൗമം S. Wove silk; linen.

ghōṇa S. Nose, snout. ഘോണി a hog, ഘോണിയായി തേററമേല്‍ ക്ഷോണിയെ പൊങ്ങിച്ചു AR.

praγ/?/δi S. 1. Natural form, state or habit (= പ്രകാരം). വാനരവംശപ്ര. ശീലം AR.; പ്ര. കൈവിട്ടു വികൃതിയായി VyM. behaving unnaturally. പ്ര. പകരുവാന്‍ മൂലം എന്തു AR. (— ഭാവം); അവന്‍റെ പ്ര. ദോഷം Mud. പ്ര. ഗുണം Bhr. innate qualities. പ്ര. കാരണമായി നരകപ്രാപ്തി വരും പ്ര. കാരണമായി സ്വര്‍ഗ്ഗ പ്രാപ്തിയും വരും SidD.; ആര്‍ജ്ജവത്വം ബ്രാഹ്മ ണപ്ര. Bhg.; ഓരോരുത്തര്‍ പറയുന്പോള്‍ അ തതു ഗുണം എന്നു തോന്നുന്ന പ്ര. യായി TR. he being of a temperament, mind easily influenced. In Cpds. അവര്‍ ലുബ്ധപ്രകൃതികളായി Mud. കുതിരപ്രകൃതി metamorphosed into a horse. 2. element, radical form; in gram. root, stem; in arithm. 1 — 10 സംഖ്യകള്‍ ഒന്നു തുടങ്ങി പത്തോശമുള്ളവ പ്ര. കള്‍ എന്ന പോലേ ഇരിക്കും Gan. In phil. nature, opp. പുരു ഷന്‍ spirit, Bhg. 3. constitutive elements of the state, chiefly ministers മന്ത്രിപ്രകൃതിക ളോടും AR. and citizens പ്ര. കള്‍ രാജ്യാംഗ ങ്ങള്‍ Mud., പ്ര. കള്‍ എല്ലാം ശയിച്ചുകണ്ടിതോ KR. my staff. പ്രകൃതിമാന്മാര്‍ Bhg. = മായാബദ്ധന്മാര്‍. പ്രകൃഷ്ടം S. (കര്‍ഷ) select, eminent വേഷഭൂ ഷാദിപ്രകൃഷ്ടപ്രകാശന്‍ Nal. (part. pass.). പ്രകോപം S. excitement പ്രകോപഭ്രമക്ഷേ പണാല്‍ Bhr. denV. പ്രകോപിക്ക (med.) the ത്രിദോഷം to be irritated V1. പ്രകോഷ്ഠം S. the forearm. പ്രക്രമം S. step, commencement VCh. പ്ര' ങ്ങള്‍ അനേകം ഉണ്ടു വരുന്നു ChVr. fighting opportunities. denV. രാജപുത്രന്മാരെ കൊല്ലുവാന്‍ പ്രക്രമി ച്ചാലും KR. പ്രക്ഷാളണം S. washing, cleaning. പ്രക്ഷേപണം S. throwing നീചനെ പ്ര. ചെ യ്തു ഭൂമിയില്‍ Bhr. also denV. പ്രക്ഷേപിക്ക to throw. പ്രക്ഷോഭം S. disturbed condition ജഗല്‍പ്ര. തീര്‍ക്ക Brhmd. പ്രഖ്യാതം S. acknowledged, notorious; also മ ഹാഗുണപ്രഖ്യന്‍ SiPu. പ്രഖ്യാതി notoriety. പ്രഗത്ഭം S. resolute, confident പ്ര. പറഞ്ഞടു ത്തു RS. threatening, defying. മിത്ഥ്യാപ്രഗ ത്ഭന്‍ ChVr. an empty braggard. abstrN. പ്രഗത്ഭത & പ്രാഗത്ഭ്യം S. pluck,

me/?/uγuγa T. M. (fr. മെഴു 2. C. Tu. Te. mettu). 1. To anoint, wax, varnish ശര്‍ക്കര കൊണ്ടു മെ. to cover one's design with sweet words. 2. to daub a place with cow-dung ചെത്തി അടിച്ചു മെഴുകിത്തേച്ചു Anj. — തളം മെ. (the work of Ambalavāsi). KN. ക്ഷോണി മെ ഴുകി ദര്‍ഭകള്‍ വിരിച്ചു Bhg. smoothed by plastering with mud or chunam. കുമ്മായം കൊണ്ടു മെഴുകുന്നോര്‍ Anj. മെഴുക്കല്‍, S. സ്ഥണ്ഡിലം a place levelled and smoothed for ceremonies, Brahmans' meals, etc. VN. മെഴുക്കു anointing, varnish, daubing, polishing. മെഴുക്കെണ sesam oil. മെ. പിര ണ്ടതു lubricated with oil V1. 2. മാച്ചു മെഴു ക്കുകള്‍ Nid. എടുക്ക, കളക, ഇളക്കുക to take oil out of the skin etc. മെഴുക്കനേ MC. quite smooth. കുങ്കുമം മെഴു ക്കന്നു പൂചും മാറു Bhr.

yōddhāvụ S. (യുധ്). A warrior നാനായോദ്ധാക്കളോടും VCh. ശൂരരാം യോദ്ധാ ക്കള്‍ Nal.; also യോധന്‍, യോധകന്‍, ചിത്രയോ ധി Brhmd. പര്‍വ്വതവൃക്ഷോപലയോധികള്‍ AR. യോനകന്‍ = യവനകന്‍, ചോ —.

raṇam S. (delight, noise). Battle, ര. ത രിക Bhg. deign to fight with me! രണമുഖ ത്തു ധൂളിക്ക Tantr. battle-fleld. കൊന്നാന്‍ ര ണാങ്കണേ Bhg. രണാജിരേ, രണാന്തേ AR. രണശിരസി AR. മഹാരണേ Mud. (Loc.) ര ണക്ഷോണി Brhmd. രണരണകം S. regret. രണിതം S. (part. pass. of രണ്‍) sound രണി തധനുരൊച്ച ChVr. രണോത്സവം marvellous combat ര. കണ്ടു തെ ളിഞ്ഞു KR. (Gods). പാണ്ഡവന്മാരും കുരുവീ രരും തുടങ്ങി ര Bhr.

vakšas S. (വക്ഷ് to wax; L. pectus). The breast, chest, വക്ഷസ്ഥലം AR. = മാ ൪വ്വിടം; വക്ഷസി Bhg. (Loc.). — പീനവക്ഷോജം Bhr. female breast, also വക്ഷോരുഹം Bhg.

viddham S. (part. pass. of വ്യധ്). Pierced. വി'നായി, വക്ഷോദേശം വി'മായി ബാ ണങ്ങളാല്‍ Brhmd.— രന്ധ്രവിദ്ധനം Brhmd. passing through the vagina (the infant).